• Forsíða
• Allar fréttir
• Upplýsingar
• Starfsemi
• Nautgriparækt
• Sauðfjárrækt
• Hrossarækt
• DNA-greining
• Eyðublöð hrossaræktar
• Fóðrun hrossa
• Gangmálareiknir
• Hrossaræktarsamtök Sl.
• Hrossaræktin í tölum
• Kynbótasýningar
• Merkingar hrossa
• Skýrsluhald í hrossarækt
• Litatafla
• Reglur um ræktunarnöfn
• Skráningar á lyfjanotkun
 
• Jarðrækt
• Stóra Ármót
• Búrekstur
• Farsiminn
• Verkefnavefur
• Leita

• Veðursíður


• Nautaskrá


• Félag kúabænda á Suðurlandi


• Hrossaræktarsamtök Suðurlands

Hrossarækt > Skýrsluhald í hrossarækt >

Skýrsluhald í hrossarækt

WorldFengur er alþjóðlegur gagnagrunnur um íslenska hestinn. Hann er aðgengilegur öllu áhugafólki um íslenska hestinn hvar sem er í heiminum. Gagnagrunnurinn hefur að geyma upplýsingar um alla kynbótadóma, ætterni, uppruna, ræktendur, eigendur, afdrif og einstaklingsmerkingar. Inn í þennan gagnagrunn senda hrossaræktendur upplýsingar um sín hross í gegnum skýrsluhald í hrossarækt. Svokölluð heimarétt var opnuð í WorldFeng vorið 2009 en þar geta skýrsluhaldarar skilað upplýsingum inn rafrænt. Í heimarétt ræktanda eru hýst öll hans hross, þar getur hann haft eigandaskipti, skráð folöld undan sínum hryssum og afdrif sinna hrossa. Skýrsluhaldið á pappírsformi mun því trúlega með tímanum heyra sögunni til.

Hvað þarf til að gerast þátttakandi í skýrsluhaldi?
Hafa samband við viðkomandi búnaðarsamband eða Bændasamtök Íslands og óska eftir því að fá úthlutað númeraröð sem síðan eru notuð á þau hross sem fæðast skýrsluhaldara. Ef verðandi skýrsluhaldari skráir hross sín með uppruna á Suðurlandi er einfaldast að senda tölvupóst á netfangið halla@bssl.is. Ef hross eru ekki grunnskráð er nauðsynlegt að byrja á því að skrá þau (sjá nánar hér fyrir neðan). Þátttakendur fá síðan senda folalda- og afdrifaskýrslu á hverju hausti ef þeir óska þess en annars ganga þeir rafrænt frá sínu skýrsluhaldi. Í heimarétt skýrsluhalda er hægt að merkja við að ekki sé óskað eftir því að fá skýrslur sendar á pappírsformi. Rétt er að taka það fram að til þess að skýrsluhaldari geti skráð sín hross rafrænt verður hann að vera áskrifandi að WorldFeng. Áskrift er hægt að kaupa beint af BÍ en félagsmenn í Landssambandi hestamannafélaga og Félagi hrossabænda eru með frían aðgang í gegnum sín félög.

Grunnskráning
Til að grunnskrá hross þarf að fylla út grunnskráningarblað. Nauðsynlegt er að þar komi fram fæðingarár, uppruni, litur, ætt, ræktandi og eigandi. Sé eigandi að hrossinu ekki þátttakandi í skýrsluhaldi fær hrossið fæðingarnúmer sem er laust á viðkomandi svæði. Grunnskráningarblöð er hægt að prenta út en þau er að finna undir eyðublöð hrossaræktar  hér á síðunni, einnig má nálgast þau á skrifstofu Búnaðarsambandsins eða BÍ. Þegar blöðin hafa verið fyllt út eru þau send inn til skráningar hjá Búnaðarsambandinu. Hrossaræktarráðunautur Búnaðarsambands Suðurlands veitir aðstoð við grunnskráningar ef þess er óskað. Hægt er að senda grunnskráningar og fyrirspurnir í tölvupósti á netfangið halla@bssl.is.

Hvað segir fæðingarnúmerið okkur?
Út úr fæðingarnúmerinu má lesa fæðingarár, kyn, landssvæði og upprunanúmer. Upprunanúmer er það númer sem viðkomandi ræktanda er úthlutað um leið og hann gerist þátttakandi í skýrsluhaldinu. Hér fyrir neðan eru tekin tvö dæmi:

Hvað má lesa úr eftirfarandi númeri IS1999187106?

Fæðingarland	Fæðingarár	Kyn	Landssvæði	Bæjarnúmer
IS (Ísland)	1999	1 (hestur)	87 (Árnessýsla)	106 (ræktandi)

Hvað má lesa úr eftirfarandi númeri IS2001285810?

Fæðingarland	Fæðingarár	Kyn	Landssvæði	Bæjarnúmer
IS (Ísland)	2001	2 (hryssa)	85 (V-Skaft)	810 (ræktandi)

Litanúmer
Með því að smella hér  má fá fram litatöflu þar sem fram kemur hvað litanúmer eru notuð fyrir viðkomandi lit. Númerið er í fjórum sætum. Fyrsta sætið er fyrir aðllitinn (brúnt, rautt o.s.frv.), annað sætið fyrir blæbrigði hans (ljóst, dökkt, o.s.frv), þriðja sætið er fyrir litbrigði (einlitt, skjótt, stjarna, blesa o.s.frv.) en fjórða sætið fyrir litarauðkenni (glófext, vindhært, vagl, hringeygt o.s. frv. Stundum er það svo að ekki er til litanúmer sem lýsir litnum nóg vel og er þá um að gera að skrá litinn einnig í orðum en boðið er upp á það. Litanúmer fyrir t.d. móvindóttlitförótt er t.d. ekki til, bara vindóttlitförótt 8800.


Skýrslur sem tilheyra skýrsluhaldinu:

FANGVOTTORÐ/ STÓÐHESTASKÝRSLUR Fangvottorðið fyllir hryssueigandinn út en lætur síðan umsjónarmann stóðhestsins undirrita þannig það sé staðfest að hryssan hafi verið hjá viðkomandi stóðhesti. Ef hryssan er ómskoðuð vottar dýralæknir það með sinni undirskrift. Ef ræktandi leigir stóðhest sem er í öllum hans hryssum getur hann valið þá leið að fylla út stóðhestaskýrslu. Einstaka umsjónarmenn stóðhesta skila inn slíkum skýrslum en það er alfarið á ábyrgð hryssueigandans að kanna hvort það sé gert. Þessum skýrslum ber að skila fyrir 31.desember árið sem hryssan fékk. Farist það fyrir að skila inn skýrslu um fyljun getur ræktandinn ekki skráð folaldið sem fæðist að ári rafrænt heldur verður að skila því inn á pappír.

FOLALDASKÝRSLA Folaldaskýrsla er send þeim sem óska eftir að skila skýrsluhaldinu á pappír en aðrir ganga rafrænt frá henni í WF. Þessi skýrsla kemur hálfútfyllt og þar eru listaðar allar hryssur viðkomandi ræktanda, auk þess kemur fram nafn og númer þess stóðhests sem hryssan var leidd til (sbr. fangvottorð síðasta árs). Það eina sem ræktandinn þarf að gera er að merkja við hvort hryssan hafi verið geld, látið eða kastað. Ef hryssan hefur kastað er gert grein fyrir kyni, lit, einstaklingsnúmeri (sem ræktandinn getur valið úr sinni númeraröð) og afdrifum folaldsins. Æskilegt er að þessum upplýsingum sé skilað inn fyrir áramót.

AFDRIFASKÝRSLA Afdrifaskýrsla er send þeim sem óska eftir að fá skýrsluhaldið sent á pappír en aðrir nota heimaréttina til að koma þeim upplýsingum inn. Á afdrifaskýrslunni koma fram öll hross viðkomandi ræktanda og þar er hægt að gera grein fyrir hvað verður um hvert hross, s.s. sölu, geldingu og förgun. Brýnt er að nafn og kennitala kaupanda komi skýrt fram þegar eigendaskipti eru gerð, einnig þarf seljandinn að skrifa undir skýrsluna.

Einstaklingsmerking
Samkvæmt reglugerð um merkingar búfjár skulu öll ásetningsfolöld vera einstaklingsmerkt við hlið móður fyrir 10 mánaða aldur. Með einstaklingsmerkingu er átt við örmerkingu en frostmerkingar eru ekki lengur viðurkenndar sem einstaklingsmerking. Örmerkingarmaður skal sjá til þess að pappírar séu vel útfylltir og koma þeim til skráningar í WF sem fyrst eftir að búið er að merkja viðkomandi hross. Mikilvægt er að bæði merkingamaður og eigandi/ umráðamaður skrifi undir örmerkjavottorðið. Örmerkjavottorðið er í þríriti, frumritið skal senda inn til skráningar, bleika afritið á eigandi að halda eftir og það gula ber örmerkjaaðila að halda til haga.
Búnaðarsambandið tekur að sér að örmerkja og þeir sem vilja nýta sér það er bent á að hafa samband við Höllu eða Pétur í síma 480-1800 eða senda tölvupóst á netföngin halla@bssl.is  eða petur@bssl.is  .

Gæðavottun
Hægt er að fá hross A-vottuð með því að sanna ætterni þeirra með DNA-greiningu. Slík vottun þýðir í raun að Bændasamtök Íslands eru tilbúin að staðfesta að ættarupplýsingar um viðkomandi hross sér öruggar. Búnaðarsamband Suðurlands býður upp á DNA-sýnatöku úr hrossum til staðfestingar á ætterni. Sýnatakan er unnin af Búnaðarsambandinu en greining sýna er á vegum líftæknifyrirtækisins Matís ohf/Prokaria. Niðurstöður DNA-greininga eru síðan lesnar inn í Worldfeng að lokinni greiningu. Mælt er með því að láta DNA-greina kynbótahross til staðfestingar á ætterni þeirra. Sýnataka fer þannig fram að tekið er stroksýni úr nös sem er einföld og örugg aðferð. Einungis eru tekin sýni úr einstaklingsmerktum hrossum, þ.e. ör- eða frostmerktum. Rétt er að minna eigendur stóðhesta á að samkvæmt kynbótareglum FEIF og FIZO eiga allir stóðhestar 4 vetra og eldri að vera DNA- greindir svo og foreldrar þeirra, frá og með vorinu 2010. Þannig að ef einhverjir eiga enn stóðhestamæður sem ekki eru DNA-greindar er rétt að drífa það af. Nánari upplýsingar er hægt að fá hjá Búnaðarsambands Suðurlands í síma 480-1800 eða með því að senda tölvupóst á netföngin halla@bssl.is  eða petur@bssl.is.

Eigendaskipti
Þeir sem hafa aðgang að heimarétt geta gengið sjálfir frá eigendaskiptum en aðrir verða að skila inn eyðublaði sem kallast „Tilkynning um eigendaskipti“ þennan pappír má nálgast með því að smella hér eða á skrifstofu Búnaðarsambandsins. Undirskrift seljanda verður að koma fram á blaðinu til að hægt sé að ganga frá þeim.